Chuyển đổi số ở Hải Phòng: Từ cảng biển đến thành phố thông minh

Hải Phòng không chỉ là thành phố cảng lớn nhất miền Bắc. Trong vài năm qua, thành phố này đã âm thầm trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số.

Xếp hạng DTI 2022: Top 3 toàn quốc

Theo báo cáo Chỉ số Chuyển đổi số (DTI) năm 2022 do Bộ Thông tin và Truyền thông công bố, Hải Phòng đứng thứ 3 trong số 63 tỉnh, thành — chỉ sau Đà Nẵng và TP.HCM. Đây là bước nhảy đáng kể so với vị trí thứ 7 của năm 2021.

Ba trụ cột được đánh giá: chính quyền số, kinh tế số, và xã hội số. Hải Phòng ghi điểm mạnh nhất ở mảng chính quyền số — nơi thành phố đã đầu tư có hệ thống từ hạ tầng đến dịch vụ.

Hơn 1.800 dịch vụ công trực tuyến

Tính đến cuối năm 2025, Cổng Dịch vụ công Hải Phòng cung cấp hơn 1.800 thủ tục hành chính trực tuyến mức độ 3 và 4. Tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến đạt trên 80% — nghĩa là cứ 10 người dân thì 8 người chọn làm thủ tục qua mạng thay vì đến trực tiếp.

Điều này tiết kiệm hàng trăm nghìn giờ đi lại mỗi năm. Với một thành phố 2 triệu dân, con số này không hề nhỏ.

Trung tâm Điều hành Đô thị Thông minh (IOC)

Năm 2021, Hải Phòng đưa vào vận hành Trung tâm Điều hành Đô thị Thông minh (IOC) — nơi tích hợp dữ liệu từ hàng trăm camera AI, cảm biến môi trường, và hệ thống giao thông.

IOC hoạt động 24/7, giám sát các lĩnh vực: an ninh trật tự, giao thông, môi trường, y tế, giáo dục. Hệ thống camera AI có khả năng nhận diện biển số, phát hiện đám cháy, cảnh báo ùn tắc — tất cả tự động, không cần con người ngồi canh từng màn hình.

Kinh tế số: Động lực mới cho doanh nghiệp

Hải Phòng đặt mục tiêu kinh tế số chiếm 30% GRDP vào năm 2030. Hiện tại, hơn 90% doanh nghiệp trên địa bàn đã sử dụng hóa đơn điện tử. Các khu công nghiệp lớn như Nomura, VSIP, Deep C đang từng bước áp dụng quản lý thông minh — từ giám sát năng lượng đến tối ưu chuỗi cung ứng.

Đặc biệt, lĩnh vực logistics — xương sống của kinh tế Hải Phòng — đang chứng kiến làn sóng số hóa mạnh mẽ. Cảng Hải Phòng đã triển khai hệ thống e-Port, cho phép theo dõi container theo thời gian thực, giảm thời gian chờ từ 3-5 ngày xuống còn vài giờ.

Thách thức không nhỏ

Dù tiến bộ nhanh, Hải Phòng vẫn đối mặt với những bài toán quen thuộc của chuyển đổi số ở Việt Nam:

✅ Hạ tầng số: Mạng 5G mới phủ sóng khu vực trung tâm. Vùng ven và huyện đảo (Cát Hải, Bạch Long Vĩ) vẫn còn hạn chế. ✅ Nhân lực số: Thiếu chuyên gia CNTT chất lượng cao — đa số tập trung ở Hà Nội và TP.HCM. ✅ Thói quen người dân: Một bộ phận người dân, đặc biệt là người lớn tuổi, vẫn ưu tiên đến trực tiếp cơ quan nhà nước.

Bài học cho địa phương khác

Thành công của Hải Phòng đến từ 3 yếu tố:

Cam kết chính trị mạnh mẽ — lãnh đạo thành phố coi chuyển đổi số là ưu tiên hàng đầu
Đầu tư có trọng tâm — tập trung vào IOC và dịch vụ công thay vì dàn trải
Hợp tác công-tư — kết hợp nguồn lực nhà nước với công nghệ từ doanh nghiệp

Đây là mô hình mà các địa phương như Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An đang học tập.

Nguồn: Báo cáo DTI 2022 — Bộ Thông tin và Truyền thông | Cổng Dịch vụ công Hải Phòng | Sở Thông tin và Truyền thông Hải Phòng.